İsmail Şahin – Meta uzlaşmasında detaylar ortaya çıktı. Sosyal Medya devi ilk aşamada yaklaşık 12 milyar dolar ödeyecek. Ödenecek para, davaya katılan eyaletlere önümüzdeki 10 yıl boyunca dağıtılacak. TikTok ve YouTube’un da benzer güvenlik önlemlerini ve mali yükümlülükleri kabul etmesi halinde ödeme 17.1 milyar dolara çıkacak. Texas eyaletiyle yapılan yaklaşık 1 milyar dolarlık ayrı anlaşma dahil edildiğinde Meta’nın toplam yükümlülüğü 18 milyar doların üzerine çıkıyor. Şirket, anlaşmayı kabul ederken herhangi bir hukuki kusur veya yanlış davranışta bulunduğu iddiasını da reddetti.
Neyi kabul etti?
Mahkeme onayı bekleyen anlaşmaya göre Meta:
■ Genç kullanıcılar için günlük kullanım 2 saatle sınırlanacak.
■ Gece saatlerinde (00.00-06.00) kullanım kısıtlamaları uygulayacak.
■ Bildirimleri gece (22.00-07.00) otomatik olarak susturacak.
■ Okul saatleri olan 08.00-15.00 arasında ise bildirimlerin büyük bölümü kapatılacak. ■ Sonsuz kaydırma (infinite scroll) deneyimini kesintilere uğratacak.
■ Yaş doğrulama sistemlerini güçlendirecek.
■ Ebeveyn kontrol araçlarını genişletecek.
■ Gençler için “like” sayılarının görünürlüğünü azaltacak.
■ Algoritmik olmayan (kronolojik) akış seçeneği sunulacak.
Sadece ABD’yi kapsıyor
Uzlaşma ABD eyaletleri tarafından açılan davaların sonucu olduğu için “ulusal (nationwide) değişiklikler” olarak tanımlanıyor. Diğer ülkeleri kapsamıyor. Meta, anlaşmayı “sektör için doğru yol” diye niteliyor ve TikTok, YouTube ile Snapchat’in de benzer kuralları benimsemesini istiyor. Uzlaşma metnine bakıldığında Meta hiç bir sorumluluk kabul etmiyor, bu yüzden aynı kuralları başka ülkelere de uygulama konusunda uzmanlar sosyal medya devinin çok istekli olmayacağını savunuyor. Ama Avrupa Birliği (AB) zaten Instagram ve Facebook’un “bağımlılık yaratıcı” özellikleri konusunda Meta’yı inceleme altında tutuyor.
‘Ayrımcılık’ tepkisi
Meta uzlaşmasındaki güvenlik önlemlerinin yalnızca ABD ile sınırlı tutulacağının açıklanması, küresel düzeyde tepki çekti. Avustralya İletişim Bakanı Anika Wells, söz konusu hamlenin şirketlerin istedikleri takdirde gençleri koruyabileceğini ancak bunu bugüne kadar kasıtlı olarak tercih etmediklerini net bir şekilde gösterdiğini savundu. AB Komisyonu, platform üzerindeki denetimlerin sıkılaşacağı sinyalini verdi. İngiltere Çalışma ve Emeklilik Bakanı Pat McFadden, “ABD’deki çocukların buradaki çocuklardan daha yüksek düzeyde korunmasını kabul edemeyiz” dedi. Güney Kore Medya Denetleme Kurulu, Meta’nın taahhüt ettiği önlemlerin küresel olarak uygulanmasını talep etti.
Çalışmalar başladı
Türkiye’de eylül ayından itibaren sosyal medya 15 yaş altına erişim yasağı ve 16-18 yaşları arasındaki gençlerin de oyun kısıtlaması getiren yasa yürürlüğe giriyor. Yasa çalışmasına son şeklin verilmediğini ifade eden TBMM Dijital Mecralar Komisyonu Başkanı Nazım Elmas, Meta dava sürecini yakından takip ettiklerini dile getirdi. Elmas, “Önemli olan Türkiye’de böyle bir beklenti var mı sorun var mı? Ben bu konuda çalışma arkadaşlarımıza kamuoyundan taleplere yönelik bir araştırma yapmaları talimatı verdim. Gerek BTK, gerek CİMER’e yapılan şikayetleri araştırıyoruz. Bizde de ABD’deki gibi bir beklenti varsa gerekli güncellemeleri yaparız. Bizim hazırladığımız yasada zaten ailelere tazminat davası açma hakkı doğuyor, bu kapsamı beklentiler doğrultusunda genişletebiliriz” dedi.
‘Bizde emsal sayılmaz’
Bilişim hukuku uzmanı Gökhan Ahi, Meta’ın 18 milyar dolarlık konuşması ile ilgili şunları dile getirdi:
“ABD’deki uzlaşma, yalnızca tarafları bağlar. Meta’nın bu kuralları küresel ölçekte veya Türkiye’de uygulama zorunluluğu yok. Türkiye’de 5651 sayılı Kanun’un Ek 4’üncü maddesi uyarınca sosyal ağ sağlayıcılarının çocuklara özgü ayrıştırılmış hizmet sunmak için gerekli tedbirleri alma yükümlülüğü zaten mevcut. Bu yükümlülüğün ayrıntıları, BTK’nın Sosyal Ağ Sağlayıcı Hakkında Usul ve Esaslar düzenlemesinin 14’üncü maddesinde belirleniyor.Meta benzer tedbirleri uygulamazsa BTK’nın idari denetim ve yaptırım yolları işletilebilir. Türkiye’de bireysel dava yolu her zaman açık. Ancak asıl güçlük, platformun uygulaması ile çocukta oluştuğu ileri sürülen zarar arasındaki nedensellik bağını somut delillerle ispatlayabilmek. İspatlasanız dahi tazminat rakamları çok düşük. ABD’deki uzlaşma, Türk mahkemeleri açısından otomatik emsal sayılmaz. Toplu dava imkanları da var ama oldukça sınırlı. Tazminat mümkün olsa bile her mağdur bakımından ayrı ve güçlü bir ispat süreci gerekir.”
The post Meta uzlaşısında Türkiye takipte first appeared on .
